Thay vì xem việc sống một mình là tình thế bất đắc dĩ do neo đơn, ngày nay không ít người lớn tuổi tại "xứ sở hoa anh đào" lại chủ động xem đó là phong cách sống lý tưởng để tự do tận hưởng tuổi già.
Dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Đời sống và Sinh hoạt Hakuhodo — đơn vị thực hiện các cuộc khảo sát định kỳ thập kỷ một lần bắt đầu từ năm 1986 đối với nhóm tuổi từ 60 đến 74 — đã phác họa rõ nét sự thay đổi này. Cụ thể, tuổi thọ trung bình đã kéo dài đáng kể trong gần bốn thập kỷ qua: từ mức 75,23 tuổi (nam) và 80,93 tuổi (nữ) vào năm 1986, đã vươn lên mốc 81,09 tuổi (nam) và 87,13 tuổi (nữ) vào năm 2024.
Song song với việc tuổi thọ tăng lên, các mối quan hệ xã hội truyền thống của nhóm đối tượng này lại có xu hướng thu hẹp. Trải qua 40 năm, số người bày tỏ nguyện vọng sống chung với gia đình đã sụt giảm 20,1%, đồng thời tỷ lệ tham gia vào các hội nhóm cộng đồng cũng lùi đi 19,7%, cho thấy sự lỏng lẻo dần trong các liên kết gia tộc và xóm giềng.
Trái ngược với sự thu hẹp đó, văn hóa sống tự lập lại nở rộ mạnh mẽ:
66,4% người tham gia ưu tiên dành thời gian cho bản thân thay vì tụ tập bạn bè.
48,6% cho biết họ thoải mái một mình ghé thăm các quán ăn hoặc quán nước — một con số ấn tượng, cao gấp ba lần so với bốn thập kỷ trước.
Những con số này chứng minh rằng phần lớn người cao tuổi ngày nay chuộng nhịp sống tự chủ, tự do làm điều mình thích theo thời gian biểu cá nhân thay vì phụ thuộc vào các hoạt động tập thể.
Bên cạnh đó, tư duy về hôn nhân cũng chứng kiến bước chuyển mình sâu sắc. Có đến 48,3% phụ nữ và 30,4% đàn ông ủng hộ mô hình "tốt nghiệp hôn nhân" (sotsukon). Điều này minh chứng cho việc tính cá nhân hóa và quyền tự chủ đang được tôn trọng triệt để, thay thế cho quan niệm cũ kỹ rằng vợ chồng lúc nào cũng phải kề vai sát cánh trong mọi khoảnh khắc của cuộc đời.
